Geen Europese steun in strijd tegen verbod op juridisch advies

Een tijd geleden dienden we een beroep tot vernietiging in bij het Gerecht van de EU tegen de Europese Verordening nr. 833/2014, die de sancties ten aanzien van Russische entiteiten uitbreidde tot diensten op het gebied van juridisch advies. De agressie tegen Oekraïne valt niet goed te praten en sancties zijn op haar plaats, maar we vinden een principieel verbod op juridisch advies een aanfluiting van de rechtsstaat.

Zoals in het verleden al vaker is gebeurd (bv. DAC6), werd de CCBE gevraagd of die wou tussenkomen in deze procedure. De kwestie raakt namelijk fundamentele principes in haar kern en belangt de ganse Europese advocatuur aan. Om zowel principiële als politieke redenen verkoos een meerderheid van de lidstaten uiteindelijk echter om tegen een interventie van de CCBE te stemmen.

• Stemden voor: België, Duitsland, Ierland, Hongarije, Luxemburg, Nederland, Kroatië, Slovenië en Zwitserland 
• Stemden tegen: Tsjechië, Denemarken, Italië, Litouwen, Noorwegen, Polen, Roemenië, Slovakije, Finland en Zweden
• Onthielden zich: Spanje, Frankrijk, Griekenland, Cyprus, Oostenrijk en Portugal

SLAPP staat voor “strategic lawsuits against public participation”. Het zijn, kort gezegd, rechtszaken met als doel een kritische partij te intimideren en tot zwijgen te brengen. In april 2022 lanceerde de Europese Commissie twee instrumenten (een voorstel tot richtlijn en een aanbeveling) ter bescherming van de vrijheid van journalisten en mensenrechtenactivisten om zaken van publiek belang aan te kaarten. 

In een position paper vraagt de CCBE om belangrijke aanpassingen aan de voorliggende teksten. Hoewel de mogelijkheid tot actieve participatie in het publieke debat een hoeksteen van de democratie is en advocaten eveneens als mogelijke slachtoffers van SLAPP beschouwd zouden kunnen worden, bestaat het risico dat de Europese wetgevende initiatieven de toegang tot het recht en de rechter in gevaar brengen.

De CCBE wil meer aandacht besteden aan de belangen van confraters die nog aan de start van hun professionele carrière staan en de specifieke uitdagingen waar zij mee te maken krijgen. In die context wordt er een Young Lawyers Committee opgericht. De werkzaamheden van deze commissie zullen onder meer betrekking hebben op de toegang tot en de aantrekkelijkheid van het beroep, het juridische en praktisch kader rond advocaat-stagiairs, vormen van discriminatie die jonge advocaten aanbelangen, …

Mr. Charlotte Van Neste zal de OVB vertegenwoordigen in deze nieuwe commissie.