Europa buigt zich over gerechtelijke achterstand na Rule 9 van OVB
Het Comité van Ministers heeft een beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van een groep arresten van het Europees Hof van de Rechten van de Mens inzake de gerechtelijke achterstand in België (waaronder Bell en Van Den Kerkhof).
We dienden zoals eerder ook bij het Camara-arrest, voorafgaand een Rule 9 communication in.
Auteur
Nico Moons
Voornaamste aandachtspunten Rule 9
“Justice delayed is justice denied”.
Dat adagium is helaas maar al te relevant voor de Belgische justitie. In onze Rule 9 bijdrage bij de Bell Group cases inzake de gerechtelijke achterstand lichtten we de problematiek en de oorzaken toe aan het Department fort he Execution of Judgments.
We hebben het daarbij onder meer over:
- Het actieplan van de overheid herhaalt grote delen uit eerdere versies en illustreert daarmee het gebrek aan wezenlijke vooruitgang op het terrein.
- De statistieken die voorhanden zijn om de gerechtelijke achterstand te analyseren, zijn nog steeds onvolledig, verwarrend en niet gestandaardiseerd.
- Hoewel de “clearance rate” voor burgerlijke zaken is gedaald, houdt het actieplan van de overheid geen rekening met de grote plaatselijke verschillen. Bovendien stijgt de algemene doorlooptijd.
- In strafzaken blijft de “clearance rate” onder de 100%, waardoor de gerechtelijke achterstand verder toeneemt.
- De opvulling van het personeelskader gaat traag en is geenszins in verhouding tot wat nodig is op basis van de werklastmeting van het College van Hoven en Rechtbanken.
- De acties op het terrein ten gevolge van de werkomstandigheden voor magistraten.
- De noodkreten van alle juridische actoren met betrekking tot het gevaar voor instorting van de rechtstaat wegens de gerechtelijke achterstand en het gebrek aan middelen.
- De ontoereikende initiatieven van de overheid om de problematische situatie het hoofd te bieden.
Beslissing Comité van Ministers
Het Comité van Ministers concludeert in haar beslissing dat vooruitgang is geboekt inzake dataverzameling, budget, personeel en dat er plannen zijn om de gerechtelijke achterstand in burgerlijke zaken en het Brusselse Hof van Beroep aan te pakken.
Het benadrukt wel de noodzaak om verhoogde inspanningen te blijven leveren en verder te versnellen en om de hoven en rechtbanken met de grootste achterstand te prioriteren.
Het Comité verwijst ook naar positieve ontwikkelingen met betrekking tot de gerechtelijke achterstand in burgerlijke zaken en strafonderzoeken, maar verzoekt de overheid tegelijkertijd om te zorgen voor up-to-date, gestandaardiseerde statistieken met betrekking tot “clearance rate” en disposition time” om een uitgebreide beoordeling van de vooruitgang mogelijk te maken.
De beslissing en aanbevelingen van het Comité van Ministers blijven niettemin relatief welwillend ten aanzien van de Belgische staat. Ze weerspiegelen nauwelijks de frustraties en noodkreten die vandaag luider dan ooit klinken en zich steeds vaker vertalen in concrete acties op het terrein.
2026
Volgend jaar nemen beogen we in een nieuwe Rule 9 de overbevolking en erbarmelijke omstandigheden van de Belgische gevangenissen aan te kaarten bij de Raad van Europa.
Lees onze Rule 9-bijdrage
Lees over het Camara-arrest
OVB legt tekortkomingen Belgische asielopvang bloot in Straatsburg
Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Camara-arrest, waarbij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) de Belgische staat veroordeelde voor tekortkomingen in de opvang van asielzoekers. Voor het eerst hebben we daaraan actief bijgedragen door een zogenaamde Rule 9 bijdrage in te dienen bij het Department for the Execution of Judgments.
Ook interessant
OVB lanceert postkaartenactie voor bedreigde advocaat
Eén advocaat, onze strijd. De OVB lanceert op 3 februari 2026, International Lawyers Day, een postkaartenactie ter ondersteuning van Egyptische advocate Hoda Abdel Moneim.
EHRM vraagt input over vertegenwoordiging van kwetsbare personen
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens nodigt advocaten uit om feedback te geven op voorgestelde wijzigingen aan Rules 36 en 44 of the Rules of Court. Deze regels gaan over de aanstelling van een onafhankelijke vertegenwoordiger in zaken met kinderen, handelingsonbekwamen en andere kwetsbare personen.