Hervormingen bij het Hof van Justitie: meer bevoegdheden voor het Gerecht
Het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie wijzigt op 1 september. De aanpassingen voorzien in een gedeeltelijke overdracht van de prejudiciële bevoegdheid van het Hof van Justitie aan het Gerecht en een uitbreiding van het mechanisme voor voorafgaande toelating van hogere voorzieningen.
Auteur
Nico Moons
Nood aan hervorming
De werklast van het Hof van Justitie is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Ook inhoudelijk worden zaken steeds complexer en gevoeliger. Een hervorming van het Hof van Justitie via een aanpassing van het Statuut drong zich daarom op. Men maakt daarvoor gebruik van de mogelijkheid die de opstellers van het Verdrag van Nice in 2001 al voorzagen om het Gerecht te betrekken bij de behandeling van bepaalde verzoeken om een prejudiciële beslissing.
Wat verandert er?
De hervormingen omvatten:
- De overheveling van de bevoegdheid om uitspraak te doen in prejudiciële zaken van het Hof van Justitie naar het Gerecht voor 6 specifieke materies: het betreffen aangelegenheden die zelden principiële vragen opwerpen maar wel 20% van de prejudiciële verwijzingen uitmaken: het gemeenschappelijk btw-stelsel, accijnzen, het douanewetboek, de tariefindeling van goederen, compensatie voor en bijstand aan passagiers bij instapweigering of bij vertraging of annulering van vervoersdiensten, en het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten. Elk verzoek om een prejudiciële beslissing moet nog wel worden ingediend bij het Hof van Justitie, dat dan zal beoordelen of het verzoek uitsluitend betrekking heeft op één van deze materies en bijgevolg moet worden doorgestuurd naar het Gerecht.
Deze nieuwe regeling zal worden toegepast op verzoeken die vanaf 1 oktober 2024 worden ingediend. - Uitbreiding van het mechanisme voor voorafgaande toelating van hogere voorzieningen: met dit mechanisme wil men het Hof van Justitie in staat stellen om zich te concentreren op hogere voorzieningen waarin belangrijke rechtsvragen worden opgeworpen. Tot nu toe kon het Hof kiezen om een hogere voorziening al dan niet te behandelen als deze betrekking had op een uitspraak van het Gerecht over een besluit van één van vier specifieke bepaalde onafhankelijke kamers van beroep. De lijst van kamers waarvoor dit mogelijk is wordt nu uitgebreid tot tien.
- Alle prejudiciële verzoeken zullen voortaan ter kennis worden gebracht van het Europees Parlement, de Raad en de Europese Centrale Bank. De memorie of schriftelijke opmerkingen van belanghebbenden zullen bovendien worden gepubliceerd op de website van het Hof na sluiting van de zaak.
Meer weten over het Hof van Justitie?
Wilt u meer te weten komen over de werking en procedures van het Hof van Justitie? De OVB organiseert hierover een opleiding in het najaar. We houden u op de hoogte.
Ook interessant
CCBE publiceert duidelijke steunbetuiging aan het Internationaal Strafhof
Naar aanleiding van de nieuwe Amerikaanse sanctiecampagne tegen het Internationaal Strafhof (ICC) heeft de CCBE een krachtig statement gepubliceerd waarin zij haar onvoorwaardelijke steun uitspreekt voor het Hof en het belang van een onafhankelijke rechtsbedeling benadrukt. Ook op het vlak van de Europese rechtstaten is er belangrijk nieuws: de Europese Commissie publiceerde intussen het EU Rule of Law Report 2026, met een stand van zaken over de ontwikkelingen inzake de rechtstaat in de lidstaten.
ELF publiceert praktische gids voor het e-Justice Portal
De European Lawyers Foundation (ELF) heeft een praktische gids gepubliceerd over het gebruik van het e-Justice Portal. De publicatie moet advocaten helpen om de mogelijkheden van het portaal optimaal te benutten in hun dagelijkse praktijk.