Richtlijnen voor advocaten Gebruik Artificiële Intelligentie
Deze richtlijnen betreffen het gebruik van artificiële intelligentie in de beroepsuitoefening van de advocaat.
Algemeen
Het gebruik van AI is niet verboden, noch verplicht.
Het gebruik van de technologie behoort tot de eigen vrijheid en de eigen verantwoordelijkheid van de advocaat.
Competentieplicht en niveau van cliëntinformatie
De advocaat kent de basis van artificiële intelligentie en Large Language Models.
AI werkt door computers te leren patronen te herkennen in grote hoeveelheden data. AI-systemen gebruiken algoritmes en wiskundige modellen om taken uit te voeren die normaal menselijke intelligentie vereisen, zoals beslissingen nemen en problemen oplossen.
Large Language Models (LLMs) zijn een specifiek type AI dat zich richt op het begrijpen en genereren van menselijke taal. Ze werken als volgt:
- Training: LLMs worden getraind op enorme hoeveelheden tekst, vaak afkomstig van het internet;
- Patroonherkenning: Ze leren statistische relaties tussen woorden en zinnen;
- Tekstgeneratie: Op basis van deze patronen kunnen LLMs nieuwe teksten produceren en vragen beantwoorden;
- Verbetering: LLMs kunnen blijven leren naarmate ze meer data verwerken, waardoor ze steeds beter (lijken te) worden in het begrijpen en genereren van taal.
LLMs zijn in essentie zeer geavanceerde voorspellingsmachines die bepalen welk woord of welke zin het meest waarschijnlijk is in een bepaalde context.
De advocaat respecteert de beginselen van artikel 455 Ger.W. en artikel 1 van de Codex Deontologie voor Advocaten. (art.1.2 in de Franstalige Codex)
In het bijzonder ziet de advocaat bij het gebruik van AI toe op een behoorlijke beroepsuitoefening en oefent hij zijn beroep op deskundige wijze uit met eerbiediging van het beroepsgeheim, van de essentiële plichten van onafhankelijkheid en partijdigheid, en met het vermijden van belangenconflicten. Hij eerbiedigt de beginselen van waardigheid, rechtschapenheid en kiesheid.
De advocaat neemt de gebruiksvoorwaarden van de AI-tool die hij of zij wenst te gebruiken goed door.
Aandachtspunten zijn:
- Voorwaarden rond training, doorgifte en opslag;
- Voorwaarden rond verdere verwerkingen van de aangebrachte gegevens door het platform;
- Lokalisatie van de verwerkingen;
- Het open of gesloten karakter van het systeem;
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden van het platform;
- Intellectuele eigendomsrechten en licentievoorwaarden.
De advocaat controleert het resultaat, met inbegrip van vermelde bronnen.
De advocaat controleert het bestaan van de in het resultaat aangehaalde wetgeving, rechtsleer en rechtspraak. De advocaat dient niet noodzakelijk elke door de AI-tool gemaakte redenering te kunnen toerekenen aan een welbepaalde bron, maar moet wel steeds kritisch zijn over de gebruikte argumentatie en het gegenereerde resultaat.
De advocaat is niet verplicht over zijn gebruik van AI te communiceren.
De advocaat is niet verplicht aan de cliënt mee te delen dat beroep wordt gedaan op AI, net zomin als hij wordt geacht te melden dat hij andere IT-toepassingen gebruikt.
Gegevensbescherming en Beroepsgeheim
De advocaat pseudonimiseert de persoonsgegevens.
De advocaat onthoudt zich van het invoeren van persoonsgegevens in prompts, input en/of andere documenten bij het gebruik van AI-tools.
In het geval de verwerking van persoonsgegevens essentieel is, is de advocaat transparant en vraagt hij toestemming aan de betrokken persoon. Soms is een andere rechtsgrond dan toestemming aanwezig.
Voorbeeld: het opnemen van een vergadering om een verslag te genereren. Daarvoor is de verwerking van stemmen en de identificatie van de deelnemers noodzakelijk.
De advocaat respecteert het beroepsgeheim.
De advocaat respecteert het beroepsgeheim. Hij voert nooit stukken of informatie die gedekt zijn door het beroepsgeheim of een vertrouwelijkheidsverplichting in bij het gebruik van een AI-tool. Een uitzondering op dit principe geldt enkel indien de advocaat absoluut zeker is dat hij of zij de AI-toepassing gebruikt in een gesloten omgeving met voldoende waarborgen (bv binnen de perimeter van het eigen kantoor zonder informatiedeling naar de buitenwereld toe).
Robots en aansprakelijkheid
De advocaat geeft toelichting bij zijn chatbot.
De advocaat mag chatbots ontwikkelen, maar gebruikers moeten begrijpen en dus ingelicht worden dat het om een geautomatiseerd AI-systeem gaat.
De advocaat blijft steeds eindverantwoordelijke voor de output van de AI die hij of zij gebruikt.
Alle aansprakelijkheidsprincipes blijven gelden.
Overzicht
Download alle richtlijnen
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Vonnissen digitaal raadpleegbaar via Just-on-web
Sinds 18 mei zijn Just-on-web en JustJudgment, de centrale databank voor vonnissen en arresten, met elkaar verbonden. Daardoor kan u als advocaat uw vonnissen voortaan digitaal raadplegen via Just-on-web, na aanmelding met uw dp-a-profiel. We zetten op een rij wat dit voor u betekent.
Zie Alice als een getalenteerde medewerker die een eerste draft schrijft
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of duurzamer maken. Zo ontwikkelde mr. Jeroen Villé, mr. Armin Wintein en Joren Coulier de tool Alice Law, een AI-platform dat advocaten ondersteunt bij dossieranalyse, juridisch onderzoek, argumentatieopbouw en het opstellen van conclusies en adviezen. Wij interviewden mr. Jeroen Villé over deze tool, en wat ze kan betekenen voor de advocatuur.
Deontologische en antiwitwasverplichtingen? Ask Lidia!
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of veiliger maken. Zo ontwikkelde advocatenkantoor Wanted Law Ask Lidia, een AI-ondersteunde tool die advocaten helpt bij deontologische compliance en antiwitwasverplichtingen. Wij spraken met mr. Joachim Vanspeybrouck en mr. Sharryn-Chill Hermy over de werking van de tool, de meerwaarde voor grote én kleine kantoren, en de rol van AI in een vertrouwelijke juridische context.
Recente arresten wijzen op gevaar van AI voor rechtzoekenden
Twee recente arresten, van de Raad van State en van het Antwerpse hof van beroep, wijzen op het gevaar van het gebruik van artificiële intelligentie door rechtzoekenden.
Seminarie AI & juridische beroepen
Tijdens de derde editie van het gezamenlijk seminarie brengen advocaten, bedrijfsjuristen en magistraten hun inzichten samen over de concrete impact van artificiële intelligentie op de juridische praktijk.
Let op phishing: hoe uw @advocaat.be-mail veilig te houden
We ontvingen de laatste weken en maanden meerdere meldingen van gerichte phishingpogingen op mailboxen met een @advocaat.be-adres. Waakzaamheid is daarom geboden.
Kompenso berekent uw schadedossiers in enkele minuten
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of duurzamer maken. Zo ontwikkelde advocatenkantoor Konsilio Advocaten Kompenso, een schadeberekeningstool die complexe schadedossiers berekend in slechts enkele minuten. Wij interviewden mr. Andy Verhaegen over deze tool, en wat ze kan betekenen voor de advocatuur.
Elektronische procesvoering binnenkort ook bij het Grondwettelijk Hof
Advocaten zullen in principe vanaf 1 maart 2026 ook elektronisch stukken kunnen indienen bij het Grondwettelijk Hof via zijn nieuwe digitaal platform eProConst. Dat heeft het Hof meegedeeld tijdens een overleg met de OVB op 22 januari 2026.
Nieuwe machtiging verlengt uitbreiding toegang tot het Rijksregister voor advocaten
Op 17 december 2025 heeft de minister van Binnenlandse Zaken de toegang van advocaten tot het Rijksregister met één jaar verlengd, met ingang van 23 december 2025. Deze toegangsrechten zijn geregeld bij machtiging nr. 049/2024 van 23 december 2024, en de verlenging gebeurde bij beslissing nr. 043/2025.