Legidex: één zoekopdracht door wetgeving, rechtspraak en kantoorarchief
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of veiliger maken. Zo ontwikkelde Robben advocatenkantoor Legidex, een cloud-gebaseerd juridisch kennisplatform dat advocatenkantoren en andere juridische organisaties met AI ondersteunt bij het efficiënter uitvoeren van juridisch onderzoek en kennisbeheer. Wij spraken met mr. Lode Robben over de werking van de tool, de meerwaarde in de dagelijkse praktijk van advocaten, en de rol van AI in een vertrouwelijke juridische context.
Vanuit welke concrete nood is Legidex ontstaan? Welk probleem wilden jullie oplossen?
Mr. Robben: Als advocaten staan we voor talrijke uitdagingen in de dagelijkse praktijk. Er is een explosie aan wetgeving en diverse rechtspraak, verspreid over tal van inefficiënte databanken. We beschikken over enorme hoeveelheden nuttige kantooreigen kennis (adviezen, conclusies, modellen, vonnissen) die vaak onvindbaar blijven wanneer we ze nodig hebben.
Cliënten willen terecht sneller en goedkoper geholpen worden, en wij als advocaten willen niet inboeten aan kwaliteit en inkomen.
Legidex is precies gebouwd om dus sneller, accurater, efficiënter, vertrouwelijk en aangenamer te werken.
Het platform bouwde daarvoor aan een voor België unieke geconsolideerde wetten- en rechtspraakdatabank met de mogelijkheid om veilig kantooreigen documenten daaraan toe te voegen, te anonimiseren en automatisch te koppelen aan de relevante wetgeving en rechtspraak. Daarna werd een unieke juridische zoekmachine bedacht en gebouwd.
En niet onbelangrijk: de licentievergoeding per dag voor dat alles moet minder kosten dan in een café een koffie te gaan drinken.
Hoe zorgen jullie ervoor dat de juridische inhoud actueel en betrouwbaar is en blijft?
Mr. Robben: Aan de “publieke” kant beschikken we over een eigen samengestelde wetten- en rechtspraakdatabank (met meer dan 480.000 uitspraken).
Aan de “interne” kant van de gebruiker kunnen eigen (liefst) kwalitatieve documenten opgeladen worden en via OCR volledig doorzoekbaar gemaakt en – waar nodig – automatisch geanonimiseerd.
De AI‑laag werkt uitsluitend op deze gecontroleerde databank en we vermijden zo dat antwoorden gebaseerd zijn op onbetrouwbare bronnen.
Het uitgangspunt dat de advocaat zelf de eindverantwoordelijke is en de antwoorden moet controleren maken we door technologie ‘doenbaar’ – volledig in lijn met de richtlijnen van de OVB over AI‑gebruik.
Denken jullie dat AI op termijn de manier waarop juridisch onderzoek gebeurt fundamenteel zal veranderen?
Mr. Robben: De kern verandert niet: je moet nog altijd bronnen lezen, afwegen en toepassen in een concrete feitelijke context.
Maar de manier waarop men vertrekt verandert wel fundamenteel. Van “trefwoorden bedenken” naar “in natuurlijke taal een vraag stellen” aan een GenAI‑assistent die zelf zoekt, verwijzingen volgt en bijkomende opzoekingen doet. Van “losse hits” naar “gecontextualiseerde antwoorden” mét de onderliggende bronnen die je meteen kan aanklikken. Van “uren zoeken” naar “minuten zoeken en uren analyseren”.
Dat is vandaag al aanwezig in Legidex en zal zich de komende jaren alleen verscherpen.
Hoe stroomlijnt Legidex juridisch onderzoek en vermijdt het versnippering?
Mr. Robben: Legidex heeft 1 startpunt voor onderzoek. In plaats van apart te zoeken in wetgeving, rechtspraak en interne mapstructuren, doorzoekt de AI‑ondersteunde zoekmotor tegelijk geconsolideerde wetgeving, meer dan 480.000 uitspraken en – indien aanwezig – het eigen kantoorarchief.
Legidex stimuleert het kennisbeheer op kantoorniveau. Advocaten worden aangemoedigd om rechtspraak en documenten te delen of om nota’s te maken die voor iedereen nuttig zijn. Elke advocaat beslist over het privacy-niveau van zijn documenten. Anonimiseren is een standaard ingebouwde functie. Dat maakt hergebruik van eerder werk mogelijk.
Wordt kennis dankzij AI democratischer binnen een kantoor, of dreigt expertise te vervlakken?
Mr. Robben: Mijn ervaring is dat AI kennis binnen een kantoor democratischer maakt, maar zonder expertise te vervangen. Jonge medewerkers vinden sneller de weg naar relevante wetgeving, rechtspraak én eerdere kantoorstukken. Door de centrale zoekmachine vermijdt men dat kennis bij één persoon “in het hoofd” blijft zitten. Oudere advocaten worden veel sneller bij de actuele stand van de wetgeving en rechtspraak gebracht.
De AI‑assistent helpt om snel structuur en eerste analyses te maken. Maar de inhoudelijke eindbeoordeling blijft bij de advocaat.
AI verlaagt de toegangsdrempel tot juridische kennis , maar wie niet begrijpt wat hij leest, zal er ook met AI niet geraken.
"Door de centrale zoekmachine vermijdt men dat kennis bij één persoon “in het hoofd” blijft zitten."
Hoe zien jullie de verdere ontwikkeling van Legidex de komende jaren?
Mr. Robben: Het voortdurend opvolgen en implementeren van de nieuwste AI is evident voor wie in de Legal Tech actief is. Dat is ook zo voor Legidex. Zo kregen advocaten vorige maand zomaar een 2de AI-assistent erbij omdat we vaststelden dat die tool in bepaalde vraagstellingen echt ‘intelligentere’ antwoorden oplevert.
GenAI is disruptief, zowel voor de kenniseconomie als de maakindustrie. De advocatuur ondergaat dit ook en een deel van onze ‘marktwaarde’ wordt door technologie overgenomen. Maar de advocatuur zal nu ook nieuwe diensten kunnen uitgebouwen en oude dienster goedkoper en sneller kunnen aanbieden. Hierin wil Legidex de technologische partner en aanvuurder zijn.
Hoe beperken jullie het risico op hallucinaties of foutieve juridische antwoorden?
Mr. Robben: We beperken dat risico op verschillende niveaus.
De AI‑laag werkt enkel op de gecontroleerde Legidex‑databank, niet op ongecontroleerde webbronnen. Bij een AI‑antwoord krijg je steeds zicht op de relevante wetsartikelen, rechtspraak en eigen documenten zodat je die onmiddellijk kan controleren. Door alleen juridisch relevante en kwalitatieve documenten te indexeren, verkleinen we de kans dat de AI zich baseert op irrelevante of dubieuze teksten.
Alle antwoorden moeten ook steeds gekoppeld zijn aan een concrete juridisch bron, bij voorkeur een wetsartikel of een vonnis/arrest.
We gaan hierin zelfs nog verder, doordat we ook de bronnen controleren die in vonnissen/arresten of in wetteksten worden vermeld. Als een rechter dus verwijst naar een ander vonnis, gaat Legidex dat vonnis opzoeken en zo mogelijk met een link vastklikken.
In de lijn met de OVB‑richtlijnen ondersteunen we de menselijke eindcontrole door de advocaat doordat hij met 1 klik de bronnen te zien krijgt.
Hoe gaat het systeem om met tegenstrijdige rechtspraak of rechtsleer?
Mr. Robben: Legidex “forceert” geen kunstmatige eensgezindheid. Het systeem toont de relevante uitspraken en hun onderlinge verwijzingen.
Wie goed kan prompten (en dat is een kunst die bekomen wordt door oefening) kan heel genuanceerde analyses laten maken.
Hoe worden wetswijzigingen en nieuwe rechtspraak verwerkt in het systeem?
Mr. Robben: De wetgeving en rechtspraak worden op dagbasis geactualiseerd, , met toegang tot de wijzigingsgeschiedenis, parlementaire werken en relevante rechtspraak.
De gebruikers kunnen ook alerts instellen voor hun favoriete wetgeving en krijgen dan een persoonlijke melding bij wijzigingen. We waarschuwen ook wanneer rechtspraak verouderd is door nieuwe wetgeving. We pikken ook ‘trending’ uitspraken op.
Welke beveiligingsmaatregelen beschermen de kantoorinformatie van de gebruikers?
Mr. Robben: De belangrijkste waarborgen zijn:
- Technische beveiliging: versleutelde verbinding (SSL, 2048‑bit), irreversibele encryptie van wachtwoorden, tweefactorauthenticatie (2FA), mogelijkheid tot Single Sign‑On (SSO), hosting in Microsoft Azure‑datacenters binnen de EU met beveiligde back‑ups;
- Silo‑opslag per kantoor: elke klant krijgt een afzonderlijke, beveiligde “silo”; andere kantoren of derden hebben daar geen toegang toe;
- Dataprotectie en eigendom: de data blijven eigendom van het kantoor, worden niet gedeeld met derden, en kunnen bij het einde van de licentie worden geëxporteerd en gewist;
- Anonimisering: ingebouwde tools om documenten te anonimiseren, wat helpt om zowel GDPR‑verplichtingen als beroepsgeheim na te leven.
Worden interne documenten gebruikt om het model te trainen, of blijven die volledig afgeschermd binnen het kantoor?
Mr. Robben: Binnen Legidex worden interne documenten enkel gebruikt om je eigen Legidex‑kennissilo doorzoekbaar te maken (met OCR, linking, notities …), maar niet gedeeld met andere kantoren of derden, en ze worden ook niet gebruikt om een publiek, generiek model te trainen of om Legidex in het algemeen intelligenter te maken.
Met andere woorden: AI gebruikt de documenten als context binnen de eigen omgeving, niet als grondstof om een chatbot “slimmer” te maken.
Waar hopen jullie dat Legidex binnen vijf jaar staat in de Belgische juridische sector?
Mr. Robben: Als advocaat‑gebruiker hoop ik dat Legidex er blijvend voor zorgt dat ik mijn job competitief en kwalitatief kan doen, en liefst met nog meer arbeidsvreugde.
Voor mijn confraters hoop ik dat Legidex hen geholpen heeft om de overstap te maken, zodat ze met minder stress werken en meer ruimte gekregen hebben voor het ontplooien van menselijke vaardigheden, waarbij confraterniteit een kernbegrip is.
Wie is Lode Robben
Mr. Lode Robben is advocaat, oprichter van Robben Advocaten en medeoprichter van Legidex, een toonaangevend AI-platform dat de Belgische rechtspraktijk ondersteunt met geavanceerde juridische technologie.
Met meer dan veertig jaar ervaring aan de balie combineert hij een diepgaande praktijkkennis van het burgerlijk, handels-, straf- en arbeidsrecht met een sterke interesse in innovatie en digitalisering. Daarnaast was hij jarenlang actief in het hoger en universitair onderwijs als assistent aan de Economische Hogeschool Limburg en de Universiteit Hasselt, en als docent aan de Universiteit Antwerpen.